Ellinikomeli FacebookEllinikoMeli Channel
Τρίτη, Σεπτέμβριος 19, 2017
Text Size
Home Μελισσοκόμος Αρχάριος Μελισσοκόμος Η μπίζνα των μελισσοτροφών

Εκπαιδεύσεις μελισσοκομίας - 6η χρονιά λειτουργίας


( 2 Votes )

fondant.in.hive.WEB.200.2013-01-29 12.45.31Ίσως από τις πιο καυτές συζητήσεις μεταξύ μελισσοκόμων, διαδικτυακών και μη, η επιλογή της καλύτερης τροφής είναι ένα πεδίο αχανές και ατελείωτο.

Μια σωστή προσέγγιση του θέματος απαιτεί αρχικά μια ιστορική αναδρομή στην παραγωγή της ζάχαρης.

 

Tο 1960 ιδρύθηκε η Eλληνική Bιομηχανία Zάχαρης A.E. με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Tο 1961 λειτούργησε το πρώτο εργοστάσιο στη Λαρισα, το 1962 στο Πλατύ, στο 1963 στις Σέρρες. H δυναμικότητα επεξεργασίας τεύτλων των 3 πρώτων εργοστασίων ήταν 2.000 τόννοι το 24ωρο. Tο 1972 λειτούργησε το τέταρτο εργοστάσιο στην Ξάνθη και το 1975 το πέμπτο εργοστάσιο στην Oρεστιάδα με δυναμικότητα 3.000 τόννων τεύτλων το 24ωρο το καθένα.

Η μελισσοκομία πριν τη δεκαετία του 60 ήταν οικογενειακή, μικρής κλίμακας και χωρίς ιδιαίτερο επιστημονικό υπόβαθρο. Οι μελισσοκόμος χωρίς να μετακινούν τα μελισσοσμήνη τους, είχαν μικρές μονάδες σε επιλεγμένες περιοχές που γνώριζαν καλά κλιματικά και μελισσοκομικά. Ο τρύγος των μελισσιών γινόταν προς τα τέλη του καλοκαιριού, συνήθως ήταν ένας ή σπανιότερα δύο αν υπήρχε μελιττοέκριση πεύκου και τα μελίσσια κρατούσαν μεγάλες ποσότητες μελιού που μόνα τους είχαν συλλέξει για να περάσουν το χειμώνα με πλήρη αυτάρκεια.

l1050236-e1361126790875

Η άφιξη των φορτηγών, της ζάχαρης και η αύξηση των μελισσοκομικών ερευνών έφερε την επανάσταση στη μελισσοκομία, όμως ταυτόχρονα άνοιξε νέες αγορές και προοπτικές σε εταιρείες μελισσοκομικών εφοδίων. Η γρήγορη πτώση της τιμής της ζάχαρης την έκανε πλέον ισχυρή επιλογή ως υποκατάστατο και επέτρεψε στους μελισσοκόμους να αυξήσουν την παραγωγή ανα κυψέλη χωρίς να αφήνουν τα μελίσσια νηστικά στο έλεος του χειμώνα. Ενώ ως το 60 ήταν υποχρεωτικό να αφήνεις τα 2/3 του μελιού στον τελευταία τρύγο, κάπου στα τέλη Σεπτέμβρη, η χρήση της ζάχαρης μείωσε το ποσοστό στο 1/4 περίπου.

Πρώτη μορφή "ζαχαροζύμαρο" ήταν η κρυσταλλική ζάχαρη συσσωρευμένη στο μεσοκάπακο. Παρά το πέτρωμα της ήταν εφικτή η αργή και σταθερή κατανάλωση της από τις μέλισσες, συμπληρώνοντας έτσι τις θερμίδες της ημερήσιας διατροφής. Σταδιακά οι μελισσοκόμοι δανείστηκαν τη συνταγή του "υποβρυχίου" που σερβιριζόταν ήδη ως γλύκισμα από τους προηγούμενους αιώνες.

Η βανίλια

Η λεγόμενη βανίλια, δανείζεται εσφαλμένα το όνομα της από το άρωμα βανίλιας που συνήθως βάζανε στο γλύκισμα υποβρύχιο. Το γιατί δεν ονομάστηκε "μαστίχα" δεν το γνωρίζω. Η παρασκευή της είναι σχετικά απλή και αυτό συντέλεσε στο να γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής τις προηγούμενες δεκαετίες. Η βανίλια παρασκευάζεται βράζοντας νερό και ζάχαρη σε υψηλή θερμοκρασία (118°C) παρουσία οξέων και στη συνέχεια ως παχύρευστο σιρόπι περνάει από τη λεγόμενη βανιλομηχανή, ένα ψυχόμενο μίξερ που χτυπάει γρήγορα το σιρόπι, το κανει αφράτο ενώ το ψύχει ώστε να μην προλάβει να αποβάλει τον αέρα. Στην άκρη του μίξερ, σε κρεμώδη πλέον μορφή η βανίλια πέφτει σε σακουλάκια και σφραγίζεται. Το κόστος της τροφής εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από την τιμή της πρώτης ύλης, της κρυσταλλικής ζάχαρης, ενώ το κόστος αγοράς και λειτουργίας των μηχανημάτων υπολογίζεται σε λιγότερα από 10.000€.

Η βανίλια παρέχει στις μέλισσες μόνο ενέργεια, αγνούς υδατάνθρακες, χωρίς βιταμίνες, πρωτεΐνες ή ιχνοστοιχεία. Ο μελισσοκόμος όμως εν γνώσει του την επιλέγει ακριβώς για το σκοπό αυτό, για να παρέχει στις μέλισσες μια φθηνή, καθαρή πηγή ενέργειας, την οποία θα μετατρέψουν σε θερμοτητα, κινητικότητα και δομικό υλικό αν χρειαστεί. Ουσιαστικά θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε τη βανίλια με την πατάτα στην ανθρώπινη διατροφή. Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της διατροφής με βανίλια είναι η συνύπαρξη φυσικού μελιού και γύρης.

Στα μειονεκτήματα της βανίλιας μπορούμε να αναφέρουμε το κυμαινόμενο κόστος της λόγω εξάρτησης από τη ζάχαρη, την αδυναμία εμπλουτισμού της με θρεπτικά συστατικά, την ασταθή συμπεριφορά της σε υψηλές θερμοκρασίες (νερουλιασμα), Ένα ακόμα πρόβλημα που θα μας απασχολήσει στο μέλλον είναι η προσθήκη ισογλυκόζης στο μείγμα της βανίλιας, καθώς αυτό την υποβαθμίζει ποιοτικά και ίσως ορισμένες φορές την καθιστά και ελαφρώς επιβλαβή.

bees-late-winter-3

Ζυμωτή ή Φόντα ή Πάστα

Στην Αμερική οι Ισπανοί ανακάλυψαν χρυσάφι να φυτρώνει στα χωράφια των ινδιάνων και το ονόμασαν zea mays ή mahiz ή κοινώς σε μας καλαμπόκι. Το καλαμπόκι μεταφέρθηκε στην Ευρώπη και διαθόθηκε ευρέως χάρη στη μεγάλη προσαρμοστική του ικανότητα σε όλα σχεδόν τα κλίματα. Μάλιστα ξεχώρισαν ποικιλίες πλούσιες σε σάκχαρα, τα λεγόμενα sweet corn από τα οποία ο άνθρωπος με συγκεκριμένη διαδικασία κράτησε τη γλυκόζη και τη φρουκτόζη, παράγοντας το λεγόμενο Σιρόπια Καλαμποκιού Υψηλής περιεκτικότητας Φρουκτοζης ή HFCS. Το συγκεκριμένο σιρόπι, ανάλογα με τις αναλογίες φρουκτόζης και γλυκόζης που έχει διακρίνεται και εμπορικά σε κατηγορίες όπως 40-60, 45-55 ή και 50-50. Το 55-45 ονομάστηκε στα ελληνικά ισογλυκόζη και σταδιακά τις προηγούμενες δύο δεκαετίες έγινε βασικό συστατικό στις μελισσοτροφές.

Η ισογλυκόζη παράγεται με θερμική επεξεργασία του καλαμποκιού κι αυτό προκαλεί το σχηματισμό μιας ουσίας που δυσκολεύει το μεταβολισμό της τροφής από τη μέλισσα, της λεγόμενης HMF, την οποία σίγουρα έχετε ξανακούσει. Η ισογλυκόζη σε θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι σκληρή και δύσχρηστη, όμως αν θερμανθεί ελαφρώς μπορεί με απλή ανάδευση ή προσθήκη άχνης ζάχαρης να μετατραπεί σε ένα ζυμάρι με ωραία υφή, ιδανική σκληρότητα και αντοχή στο χρόνο καθώς δεν έχει υγρασία. Η συγκεκριμένη ουσία, όπως ακριβώς και η ζάχαρη δεν περιέχει καθόλου θρεπτικά συστατικά (βιταμινες πρωτεΐνες ιχνοστοιχεία) αλλά αποτελεί μια πηγή καθαρής ενέργειας για τις μέλισσες. Ως εδώ δε διαφέρει σε τίποτα με τη βανίλια.

Οι λόγοι που η ισογλυκόζη κέρδισε έδαφος από τη βανίλια είναι:

  1. Πιο σταθερή τιμή διαχρονικά
  2. Ευκολότερη επεξεργασία
  3. Λιγότερη θερμική επεξεργασία
  4. Δυνατότητα προσθήκης συμπληρωμάτων βιταμινών-πρωτεινών κ.α.
  5. Καλύτερη συμπεριφορά στη ζέστη και το ψύχος

Αν αξίζει μελισσοκομικά να σταθούμε σε κατι, είναι η προσθήκη συμπληρωμάτων μέσα στη ζυμωτή. Αυτό είναι εφικτό καθώς η ζυμωτή τροφή δε χρειάζεται βράσιμο σε υψηλές θερμοκρασίες που καταστρέφουν τις βιταμινες και πρωτεΐνες. Αυτό μπορεί να φανεί χρήσιμο για μελίσσια πολύ ταλαιπωρημένα, όμως θα κάνει μικρή διαφορά σε μελίσσια που είναι υγιή, έχουν τα στοιχειώδη αποθέματα μελιού και γύρης.

Το μέλι ως τροφή

Αν μας αρέσει η παραδοσιακή μελισσοκομία θα είμαστε υπέρ του να αφήνουμε ένα μεγάλο ποσοστό μελιού στα μελίσσια για το χειμώνα ή την καλοκαιρινή ξηρασία. Αν πάλι είμαστε πιο παρεμβατικοί στα μελίσσια μας, μπορούμε να τρυγάμε πιο ληστρικά τις τροφές τους και στη συνέχεια σύμφωνα με τη δική μας κρίση και αντίληψη να επιστρέφουμε πίσω στις μέλισσες το μέλι τους με τη μορφή πάστας μελιού - ζάχαρης, το λεγόμενο μελοζύμαρο.

Αναμειγνύοντας 4 μέρη άχνης ζάχαρης και 1 μέρος μελιού προκύπτει ένα καλό σε υφή ζυμάρι, ελαφρώς κιτρινο-καφέ στο χρώμα λόγω του μελιού, που διαφέρει αισθητά τόσο σε θρεπτική αξία για τις μέλισσες όσο και σε κόστος παρασκευής από εμάς. Είναι ένα πλούσιο γεύμα για τις μέλισσες που συνδυάζει τη θρεπτική αξία του μελιού με το χαμηλό κόστος κιλού της ζάχαρης. Το ερώτημα λοιπόν αν πρέπει να το προτιμάμε από τα άλλα δύο έχει μια πολύ συγκεκριμένη απάντηση: "Αν έχεις μέλι που δε μπορείς να το πουλήσεις, μπορείς να το μετατρέψεις σε ζυμάρι. Αν μπορείς να πουλήσεις το μέλι, μην το χαραμίσεις φτιάχνοντας τροφή με αυτό.". Ο κόπος και ο χρόνος ενασχόλησης με την παρασκευή σπιτικού μελοζύμαρου είναι μεγάλος και πολύτιμος και γι'αυτό ελάχιστοι το επιλέγουν ως τροφή. Για περιπτώσεις τροφοδοσίας ιδιαίτερα καταπονημένων μελισσιών, μπορούμε εναλλακτικά να δώσουμε κηρήθρα γεμάτη μέλι.

Η εποχικότητα των τροφών

Είναι μάλλον ένας μεγάλος μύθος οτι για κάθε εποχή χρειαζόμαστε διαφορετική τροφή. Ο ρόλος των ζυμαριών είναι να συμπληρώνει ποσοτικά και όχι ποιοτικά τη φυσική διατροφή των μελισσών, μια ανάγκη που είναι πιο έντονη σε εποχές καταπόνησης, στέρησης και κακουχιών. Σημαντικό στην επιλογή της τροφής έιναι η φυσική της συμπεριφορά, το αν λιώνει ή αν πετρώνει δηλαδή, κάτι που επίσης δεν είναι σίγουρο για καθε τύπο τροφής. Αυτό που θα καθορίσει την αντοχή της τροφής είναι μάλλον οι αναλογίες και η συνθήκες παρασκευής της κάθε συνταγής.

Το εμπορικό κόστος

Οι τροφές που αναφέρθηκαν δεν έχουν ιδιαίτερα μεγάλη διαφορά στο κόστος παρασκευής τους. Μεγάλες εταιρείες προτιμούν την ισογλυκόζη ως πρώτη ύλη γιατί εισάγεται απευθείας από το εξωτερικο σε καλές τιμές. Μικρές εταιρείες προτιμούν τη βανίλια καθώς μπορούν να προμηθευτούν μικρότερες ποσότητες από την ελληνική αγορά χωρίς να δεσμεύσουν μεγάλα κεφάλαια. Συνήθως ανάλογες του κόστους είναι και οι τιμές λιανικής των μελισσοτροφών, συνυπολογίζοντας το κόστος μεταφοράς τους για απόμακρες περιοχές.

Pol Sub_2_for_web

Το μάρκετινγκ

Συνήθως για να ξεχωρίσεις από τον ανταγωνισμό εφαρμόζεις διάφορα τρικ, κολπάκια, άλλοτε φθηνά και ανήθικα, άλλοτε πιο κομψά και αποδεκτά. Βιταμινη++, πρωτεϊνικά συμπληρώματα, θυμόλη, σκόρδο, γύρη, ιχνοστοιχεία, φυτικά εκχυλίσματα και πολλά ακόμα πρόσθετα διαφημίζονται μέσα στα ζυμάρια της αγοράς, με το ανάλογο τίμημα φυσικά. Τι θα επιλέξει όμως κάποιος που δεν γνωρίζει; Μα φυσικά αυτό που δίνει τις περισσότερες υποσχέσεις, άλλωστε αυτό ισχύει και με τις εκλογές των πολιτικών κομμάτων. Αν το κρίνουμε ορθολογικά, θα πρέπει να επιλέξουμε μια τροφή με καλή συνταγή, που παρέχει στα μελίσσια διαρκή και σταθερή κατανάλωση τροφής τις κρίσιμες μέρες του χειμώνα ή του καλοκαιριού. Ουσίες οπως η θυμόλη και το σκόρδο με βάση πρόσφατες έρευνες δειχνουν να μην έχουν κανενα όφελος για τα μελίσσια.

Η απάτη

Το καλύτερο θύμα των επίδοξων πωλητών είσαι εσύ, ο αρχάριος, επίδοξος ανερχόμενος παθιασμένος μελισσοκόμος. Εσύ που δεν κατάφερες την πρώτη χρονιά να βγάλεις πολύ μέλι, που δεν τριπλασίασες τα μελίσισα σου με παραφυάδες και απογοητευμένος αναζητάς μαγικές λύσεις σε οτιδήποτε θα σου πλασάρουν ως ελπιδοφόρο σκεύασμα. Δεν είναι κακό να επιζητάς το καλύτερο για τα μελίσσια σου, μα αυτό ήδη το έχεις: το μέλι τους. Αν θες να τους παρέχεις μια σωστή, ποιοτική και προσιτή σε τιμή τροφή, τότε άφησε 3-4 τελάρα με μέλι σε καθε μελίσσι πριν από κρίσιμες περιόδους.

Οταν τα παπαγαλάκια του ίντερνετ αρχίσουν να διαφημίζουν μαγικές τροφές, με πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα, κρατήστε μικρό καλάθι και σφίξτε το πορτοφόλι σφιχτά καθώς αυτοί οι παπαγάλοι το έχουν βάλει στο μάτι. Απαντήστε με έρευνα αγοράς, δοκιμάστε μικρές ποσότητες τροφής πριν κάνετε μεγάλες αγορές και κυρίως συνυπολογείστε και τα έξοδα μεταφοράς της τροφής λόγω βάρους. Βανίλια ή ζυμωτή, ελάχιστη διαφορά έχουν όμως ο καθένας θα πλασάρει ως καλύτερο είτε αυτό που έχει αποκλειστικά είτε αυτό που του αφήνει μεγαλύτερο κέρδος με βάση τις συμφωνίες που έχει κλείσει. Όταν ακούτε τροφές με ονόματα Super, Extra, Power, Special, Ultra κλπ να ξέρετε πως πουλάνε ελπίδα και όχι ουσία...

Συμπεράσματικά,

θα λέγαμε οτι η διάκριση μεταξύ βανίλιας και ζυμωτής είναι θέμα ευκολίας, εγγύτητας και καλής συνταγής από τον έκαστο παρασκευαστή. Οι ζυμωτές με βιταμίνες είναι καλές μόνο σε περιπτώσεις που τα μελίσσια βρίσκονται σε κατάσταση στρες (βαρρόα, ξηρασία, αποδεκατισμός) και δεν είναι απαραίτητες σε άλλη περίπτωση. Το μελοζύμαρο είναι μια τροφή που εκτινάσσει τον προυπολογισμό του μελισσοκόμου και επιλέγεται μόνο για πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις μελισσιών σε κρίσιμη κατάσταση, ενώ πρέπει να φτιάχνονται μόνο από δικό μας μέλι που δεν είναι ιδιαίτερα εμπορεύσιμο. Μην τσιμπάτε στο δόλωμα των φανταχτερών ονομάτων και των μεγάλων υποσχέσεων "σούπερ τροφούλες, τροφή που κανει τα μελίσσια να πετάνε, βασιλιάς των μελισσοτροφών" κ.α.

Τέλος πρέπει να τονίσουμε οτι όλες οι παραπάνω τροφές, προκαλούν σε ένα βαθμό νοθεία και υποβάθμιση του μελιού, αν τρυγηθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα από την τροφοδοσία. Ορισμένα από τα πρόσθετα των ζυμαριών μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη γεύση και το άρωμα του μελιού, όπως το σκόρδο ή η θυμόλη και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με μέτρο.

Ακολουθεί πίνακας με σύγκριση

Βανίλια Ζυμωτή

Μελοζύμαρο

Τιμή ++ +++ +

Θρεπτικότητα

+ ++ +++

Εποχές

ΟΛΕΣ ΟΛΕΣ ΟΛΕΣ

Ταλαιπωρημένα μελίσσια

+ + ++

Θεραπεύει

- - +

Κρύβει κινδύνους ασθενειών

++ + +++

Προκαλεί νοθεία

+ ++ +

Παράγεται με βράσιμο

+++ + -

Κίνδυνος λεηλασίας

+ + +++

Περιέχει βιταμίνες

- ++ +++

Για Μελισσοκόμους - Μελισσοκομία για Αρχάριους

Συνταγές με μέλι

Συνταγές με μέλι

Μελισσοκομικός εξοπλισμός

Εξοπλισμός μελισσοκομίας, αναλώσιμα, ένδυση,τροφές,κυψέλες,μελιτοεξαγωγείς κ.α.
Διαφήμιση

Εκπαίδευση μελισσοκόμων

beeshop

1

Έχουμε 1839 επισκέπτες και 2 μέλη συνδεδεμένους
  • naxos

Ντοκιμαντέρ στα Ελληνικά

Ο καιρός

Καλωσήρθατε στην ιστοσελίδα Ellinikomeli.gr

Αν δεν είστε εξοικειωμένος με το ίντερνετ...μην ανησυχείτε! Όλα εδώ είναι εύκολα και απλά.

Στο site θα βρείτε άρθρα, ειδήσεις, οδηγίες για νέους και ενημερώσεις για παλιούς μελισσοκόμους.

Για να βρείτε όσα σας ενδιαφέρουν απλά αναζητήστε την κατάλληλη επιλογή απο το μενού, στο πάνω μέρος της σελίδας.

Για να διαβάσετε ορισμένα άρθρα, θα χρειαστεί να γίνετε μέλος, τα υπολοιπα είναι δωρεάν

Μενού πλοήγησης