Διεγερτική τροφοδοσία - Πότε , πώς και γιατί

Διεγερτική τροφοδοσία ονομάζεται η τεχνική με την οποία ο μελισσοκόμος δίνει πρόσθετη τροφή στα μελίσσια του προκειμένου αυτά να αυξήσουν πάνω απο το φυσιολογικό τους ρυθμό, το γόνο και συνεπώς τον πληθυσμό τους. Ονομάζεται διεγερτική γιατί αποτελείται απο πολλές μικρές ποσότητες τροφής, τόσες ώστε να μην αποθηκεύονται αλλά ίσα ίσα να προκαλούν τη βασίλισσα και τις εργάτριες για μεγαλύτερες αποδόσεις.

Γιατί εφαρμόζεται :

• για τη διατήρηση του πληθυσμού των μελισσιών σε υψηλά επίπεδα. Εφαρμόζεται όταν διαπιστωθεί ότι έχει σταματήσει η νεκταροέκκριση, γεγονός που οδηγεί στη μείωση της ωοτοκίας της βασίλισσας και στον περιορισμού του γόνου του μελισσιού.
• για την αύξηση του πληθυσμού των μελισσιών, με σκοπό την εκμετάλλευση μιας κύριας ανθοφορίας. Εφαρμόζεται 40 περίπου ημέρες πριν από τη ανθοφορία.
• για την ανανέωση του πληθυσμού των εργατριών μελισσών το φθινόπωρο, εποχή που φυσιολογικά μειώνεται η ωοτοκία της βασίλισσας. Εφαρμόζεται μετά τον τελευταίο τρύγο.
• συνοδευτικά, όταν γίνονται διάφορες επεμβάσεις στα μελίσσια, π.χ. βασιλοτροφία.

Πώς εφαρμόζεται:
Τα μελίσσια τροφοδοτούνται καθημερινά με 1/4 μέχρι 1/8 του λίτρου σιρόπι (1:1) για 15 περίπου συνεχείς ημέρες. Μεγαλύτερη ποσότητα σιροπιού ελάχιστα προσφέρει στη δημιουργία του ερεθίσματος για εκτροφή του γόνου, σε μερικές μάλιστα περιπτώσεις, συμβάλλει αρνητικά, καθώς οι μέλισσες αποθηκεύουν την τροφή, 'μπλοκάροντας' τον διαθέσιμο χώρο για την ωοτοκία της βασίλισσας.

Ο πιο κατάλληλος τρόπος για να δοθεί το σιρόπι στο μελίσσι και να καταναλωθεί αμέσως, είναι η πλαστική σακούλα. Η σακούλα τοποθετείται επάνω στους κηρηθροφορείς, αφού ανοιχθούν σ' αυτή μερικές τρύπες με καρφίτσα, ώστε οι μέλισσες να παίρνουν σιγά-σιγά την τροφή.
Πολύ εύχρηστα και οικονομικά απο άποψη χρημάτων , αντοχής αλλά και χώρου αποθήκευσης είναι τα κλασικά πιατάκια γλάστρας, συνοδευόμενα απο ξερά κλαδάκια για να μην πνίγονται οι μέλισσες. (βλέπε φωτό)

Το σιρόπι μπορεί να αντικατασταθεί με ζαχαροζύμαρο, όχι όμως με την ίδια επιτυχία.

Ωστόσο το ζαχαροζύμαρο αποτελεί μια πιο σταθερή και ασφαλή τροφοδότηση ακόμα και την άνοιξη καθώς δεν προκαλεί τις συλλέκτριες να αναζητήσουν τροφή ρισκάροντας την επιστροφή τους στην κυψέλη.

Απαραίτητες προϋποθέσεις για τη επιτυχία της διεγερτικής τροφοδοσίας είναι:

• Η παρουσία γύρης ή υποκαταστάτου γύρης. Χωρίς τη γύρη η βασίλισσα ωοτοκεί, αλλά οι μέλισσες δεν εκτρέφουν τον γόνο
• Η παρουσία καλοχτισμένων κηρηθρών με άδεια και καθαρά κελιά κοντά στη γονοφωλιά.
• Μικρής ηλικίας και καλής ποιότητας βασίλισσα.
• Δυνατά μελίσσια. Μολονότι τα μικρά μελίσσια συγκριτικά με τα μεγάλα εκτρέφουν γόνο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, εντούτοις τα πρώτα έχουν περιορισμένες δυνατότητες. Όσο ευνοϊκοί και αν είναι οι παράγοντες της διεγερτικής τροφοδοσίας, τα μικρά μελίσσια δεν καταφέρνουν να δημιουργήσουν μεγάλους πληθυσμούς. Γι' αυτό είναι προτιμότερο πρώτα να συνενώνονται μ' άλλα και μετά να τροφοδοτούνται διεγερτικά.

Πρόσφατες πληροφορίες σχετικά με τη διεγερτική τροφοδότηση :

• η ωοτοκία της βασίλισσας δεν διεγείρεται όταν το μελίσσι τροφοδοτείται με 2-3 κιλά σιρόπι την ημέρα
• το πυκνό σιρόπι (65%) διεγείρει περισσότερο την ωοτοκία της βασίλισσας, σε σύγκριση με το αραιό σιρόπι (30%)
• η εντατική εκτροφή γόνου μειώνει τη διάρκεια ζωής των εργατριών μελισσών, με αποτέλεσμα να τις καθιστά λιγότερο παραγωγικές
• η χρονική διάρκεια εφαρμογής της διεγερτικής τροφοδότησης δεν είναι ευθέως ανάλογη με τον αριθμό των μελισσών που θα ολοκληρώσουν της εξέλιξή τους, στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Κι αυτό γιατί κάθε συγκεκριμένο μελίσσι μπορεί να εκθρέψει συγκεκριμένο αριθμό προνυμφών, αριθμός ο οποίος δεν μπορεί να ξεπεραστεί.

Πλεονεκτήματα :
Η σωστή εφαρμογή της διεγερτικής τροφοδοσίας εξασφαλίζει στα μελίσσια περισσότερο γόνο και μεγαλύτερους πληθυσμούς.

Μειονεκτήματα :
Είναι κοπιαστική εργασία, ιδιαίτερα όταν εφαρμόζεται σε μεγάλο αριθμό μελισσιών.

Προφυλάξεις :

Η διεγερτική τροφοδοσία δεν πρέπει να γίνεται με ακατάλληλο καιρό, γιατί οι μέλισσες δραστηριοποιούνται, πετούν για να συλλέξουν τροφές και χάνονται.
Όταν οι θερμοκρασίες που επικρατούν είναι χαμηλές η διεγερτική τροφοδοσία πρέπει να αποφεύγεται, γιατί έτσι επεκτείνεται ο γόνος και οι μέλισσες αδυνατούν να διατηρήσουν την απαραίτητη για την επιβίωση του θερμοκρασία στη γονοφωλιά (34°-35° C ).

Για Μελισσοκόμους - Για αρχάριους