Ellinikomeli FacebookEllinikoMeli Channel
Σάββατο, Νοέμβριος 18, 2017
Text Size
Home Μελισσοκόμος Αρχάριος Μελισσοκόμος Λεηλασία - Ο αγώνας για επιβίωση

Εκπαιδεύσεις μελισσοκομίας - 6η χρονιά λειτουργίας


( 6 Votes )

leilasiaΗ λεηλασία, όπως την ονομάζουμε εμείς οι μελισσοκόμοι, είναι μια δραστηριότητα της μέλισσας, που για πολλούς από εμάς φαντάζει ακατανόητη.
Είναι κλοπή που για τις πολιτισμένες ανθρώπινες κοινωνίες είναι παράνομη πράξη και τιμωρείται από το νόμο ανάλογα. Η κοινωνία όμως των μελισσών δεν είναι ανθρώπινη, δε στηρίζεται ούτε στην ηθική ούτε στη λογική, απλά και μόνο στους σκληρούς κανόνες της επιβίωσης. Όλες οι ενέργειες των μελισσών γίνονται απο ένστικτο και αποβλέπουν στην επιβίωση του μελισσιού.

 

 

Για την κοινωνία των μελισσών η συλλογή τροφής, από οποιαδήποτε πηγή, είναι η αναγκαία εργασία που πρέπει να κάνει η κάθε συλλέκτρια. Από τη στιγμή που αυτή θα βγει από την κυψέλη, σαν μοναδικό σκοπό έχει να βρει τροφή και να την συλλέξει.Θα την συλλέξει απ'τα λουλούδια ή απ'οπουδήποτε αλλού. Η λεηλασία είναι για τη μέλισσα μια μορφή συλλογής και όχι κλοπή. Η συλλέκτρια δε γνωρίζει ούτε τη λέξη κλοπή, ούτε την έννοια της ξένης ιδιοκτησίας. Η κάθε είδους τροφή που είναι εκτεθειμένη σε σημείο που αυτή μπορεί να την προσεγγίσει και να την συλλέξει, της ανήκει. Ακόμη και όταν η τροφή φρουρείται και δεν είναι εύκολα προσπελάσιμη θα προσπαθήσει να την συλλέξει. Αν η προσπάθεια της δεν ευοδωθεί θα την εγκαταλείψει και θα προσπαθήσει αλλού. Αν τα καταφέρει όχι μόνο θα την συλλέξει αλλά γυρνώντας στην κυψέλη θα ειδοποιήσει τις αδελφές της και θα τις υποδείξει το σημείο που υπάρχει άφθονη τροφή για συλλογή.
Την περίοδο που υπάρχει άφθονη ανθοφορία και μελιτοφορία η πιθανότητα να εκδηλωθεί λεηλασία είναι πολύ μικρή. Οι συλλέκτριες βρίσκουν άφθονη και καλής ποιότητας τροφή στους αγρούς και δεν νοιάζονται για άλλες πηγές τροφής. Οι μυρωδιές και τα χρώματα των λουλουδιών φτάνουν πιο εύκολα σ' αυτές, από τις περισσότερο ερεθιστικές μυρωδιές των αποθηκευμένων τροφών. Αν όμως δεν υπάρχει ανθοφορία, ιδιαίτερα αν οι προμήθειες που υπάρχουν στην κυψέλη είναι περιορισμένες, η παραμικρή μυρωδιά γλυκιάς τροφής στον περιβάλλοντα χώρο διεγείρει τις συλλέκτριες που έλκονται απ'την εκτεθειμένη τροφή. Αλλά και σε περιόδους που η μελιτοφορία είναι περιορισμένη και διαρκεί μόνο λίγες ώρες την ημέρα η πιθανότητα να ξεσπάσει λεηλασία είναι αυξημένη.
Οι μέλισσες από ένστικτο γνωρίζουν ότι οι προμήθειες που έχουν αποθηκεύσει στην κυψέλη τους είναι πρόκληση για τις μέλισσες άλλων μελισσιών. Για το λόγο αυτό φρουρούν την είσοδο της κυψέλης τους με ειδικές μέλισσες, τους φρουρούς. Όταν υπάρχει άφθονη μελιτοφορία οι φρουροί είναι ελάχιστοι καθώς όμως αυτή πλησιάζει προς το τέλος η φρούρηση της εισόδου ενισχύεται συνεχώς με μεγαλύτερο αριθμό φρουρών.
 

Αιτίες που προκαλούν ή ευνοούν τη λεηλασία
Κύρια αιτία της λεηλασίας είναι η έκθεση αφύλακτων κηρηθρών,σιροπιών ή άλλων ζαχαρούχων τροφών σε περιοχή κοντινή στα μελίσσια, σε περιόδους που δεν υπάρχει μελιτοφορία ή αυτή είναι πολύ περιορισμένη.
Την Φθινοπωρινή περίοδο και κατά την ανθοφορία του ρεικιού η λεηλασία είναι συνηθισμένο φαινόμενο.Πιθανή αιτία είναι η έντονες μυρωδιές που αναδείνει το αποθηκευμένο ρεικόμελο.Η αφαίρεση πλαισίων και ορόφων αυτές τις μέρες και πιθανός τρύγος πολλαπλασιάζουν τον κίνδυνο εκτεταμένων λεηλασιών στα μελισσοκομεία.

leilasia1 Παράγοντες που υποβοηθούν ή εντείνουν την λεηλασία είναι:

α) Ο συνωστισμός και η τοποθέτηση των μελισσιών το ένα πολύ κοντά στο άλλο.
Η πολύ κοντινή απόσταση επιτρέπει τον εύκολο εντοπισμό της πηγής, από την οποία ξεχύνεται η ερεθιστική μυρωδιά της τροφής.
β) Το άνοιγμα των μελισσιών και η μακρόχρονη επιθεώρηση τους.
Ιδιαίτερα όταν τα μελίσσια επιθεωρούνται επί πολλές ημέρες και τις ίδιες περίπου ώρες της ημέρας. Όταν ανοίγονται οι κυψέλες ακόμη και με τους πιο προσεκτικούς χειρισμούς, ακόμη και όταν δεν πληγώνονται οι κηρήθρες, η μυρωδιά του μελιού πλημμυρίζει το γύρω χώρο και είναι δυνατό να προσελκύσει συλλέκτριες από τα γειτονικά μελίσσια. Καθώς η κυψέλη είναι ανοιγμένη και η άμυνα του μελισσιού έχει προσωρινά αποργανωθεί, δεν είναι δύσκολο για κάποιες ξένες συλλέκτριες να μπουν στην κυψέλη και να συλλέξουν μέλι από τις κηρήθρες. Αν μάλιστα τύχει να πληγωθούν κάποιες κηρήθρες και αρχίσει το μέλι να ρέει η προσέλκυση των ξένων συλλεκτριών είναι πολύ μεγαλύτερη.
γ) Ο τρύγος.
Στη διάρκεια του τρύγου κάποιες κυψέλες παραμένουν  ανοικτές, διαδοχικά η μια μετά την άλλη, επί πολλές ώρες την ημέρα. Ταυτόχρονα οι κηρήθρες που αφαιρούνται, αρκετές φορές πληγωμένες, εκτίθενται στο χώρο και με την έντονη οσμή τους προσελκύουν τις μέλισσες.
δ) Η τροφοδότηση.
Η τροφοδότηση με μέλι ή σιρόπι κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι συνήθως η συχνότερη αιτία έναρξης λεηλασίας.
ε) Η επιστροφή των τρυγημένων κηρήθρων.

Η μυρωδιά του μελιού που έχει παραμείνει μέσα στα κελιά ξεχύνεται στο χώρο όλου του μελισσοκομείου και προσελκύει τις συλλέκτριες στα μελίσσια που τοποθετήθηκαν οι τρυγημένες κηρήθρες.
 

 

Έναρξη και επέκταση της λεηλασίας
Μετά από το τάισμα ή το πλήγωμα κηρήθρων και τη ροή μελιού, η μυρωδιά της τροφής πλημμυρίζει το χώρο του μελισσοκομείου και διεγείρει τις συλλέκτριες να βγουν από την κυψέλη τους και να αναζητήσουν την τροφή. Η έντονη οσμή που ξεχύνεται από τις εισόδους ή άλλα ανοίγματα των κυψελών τις οδηγεί προς τη συγκεκριμένη κυψέλη. Καθώς αυτές πλησιάζουν προς την πηγή της οσμής, αρχίζουν να συμπεριφέρονται όπως οι νέες συλλέκτριες που πλησιάζουν τα λουλούδια για πρώτη τους φορά. Η πτήση τους μοιάζει περίεργη, πετούν πολύ χαμηλά, κοντά στο έδαφος και δεν ακολουθούν ευθεία διαδρομή αλλά κάνουν πολλά ζικ ζακ μέχρι να φτάσουν πολύ κοντά στην πηγή της οσμής. Στη συνέχεια αιωρούνται μπροστά από την είσοδο της κυψέλης, πετούν εμπρός  πίσω μέχρι να προσγειωθούν στη σανίδα πτήσης. Δείχνουν πολύ ευαίσθητες και ανήσυχες στις κινήσεις του περιβάλλοντος και με τη συμπεριφορά τους προσελκύουν την προσοχή των φυλάκων. Η αναγνώριση τους από τους φύλακες οφείλεται στο διαφορετικό τρόπο πτήσης, σε σχέση με την πτήση των συλλεκτριών που ακολουθούν ευθεία διαδρομή και προσγειώνονται στη σανίδα πτήσης αμέσως, καθώς και στη διαφορετική τους οσμή. Αρχικά προσπαθούν να μπουν από την είσοδο, πετούν συνεχώς προς τη μια ή την άλλη άκρη της εισόδου, προσπαθώντας να αποφύγουν τους φύλακες. Αν δεν τα καταφέρουν πετούν ψηλότερα και προσπαθούν να μπουν από το καπάκι. Ξανακατεβαίνουν προς την είσοδο, καμιά φορά κάθονται στη σανίδα πτήσης έτοιμες με την πρώτη ευκαιρία να μπουν μέσα και στην προσπάθεια τους αυτήν προσελκύουν την προσοχή των φυλάκων που συμπλέκονται μαζί της. Αν η κυψέλη φυλάγεται καλά, πολλές λεηλάτριες προσπαθούν να βρουν άλλη είσοδο από τις πλάγιες ή την οπίσθια πλευρά της κυψέλης, συνήθως κάτω από το καπάκι ή στον πυθμένα της κυψέλης. Η λεηλατούμενη κυψέλη μοιάζει με κάστρο που πολιορκείται.
Αν κάποια λεηλάτρια κατορθώσει να μπει στην ξένη κυψέλη, γεμίζει την πρόλοβό της με μέλι επιστρέφει στη δική της κυψέλη και με το χορό της παλλόμενης κοιλιάς ξεσηκώνει και τις άλλες συλλέκτριες να πάνε να λεηλατήσουν το συγκεκριμένο μελίσσι. Η παρουσία μεγάλου αριθμού λεηλατριών έχει ως αποτέλεσμα να δίνεται μάχη σώμα με σώμα στην είσοδο του λεηλατούμενου μελισσιού, που αν δεν είναι δυνατό υποκύπτει στην εισβολή των λεηλατριών. Ο αριθμός των λεηλατριών που πετούν με ένα πολύ χαρακτηριστικό βόμβο από τη λεηλατούμενη κυψέλη τους προς τη δική τους, αυξάνει διαρκώς. Ο βόμβος αυτός αυξάνει διαρκώς και διεγείρει και τις μέλισσες των άλλων μελισσιών, που επιτίθενται και αυτές στο αδύνατο μελίσσι. Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα το λεηλατούμενο μελίσσι χάνει όλες του τις προμήθειες, και ένα μεγάλο μέρος από τις μέλισσες του που σκοτώθηκαν στην προσπάθεια τους να υπερασπισθούν την κυψέλη τους. Αρκετές φορές μέσα στα θύματα είναι και η βασίλισσα του μελισσιού. Δυστυχώς για το μελισσοκόμο η κατάσταση ώρα με την ώρα επιδεινώνεται. Από τη στιγμή που οι συλλέκτριες καταλαμβάνονται από τον πυρετό της λεηλασίας, αρχίζουν να επιτίθενται ομαδικά στα γειτονικά μελίσσια μέχρι να εντοπίσουν άλλα αδύνατα. Στις εισόδους των περισσότερων μελισσιών γίνονται φονικές μάχες που στο τέλος της ημέρας καταλήγουν στην καταστροφή μικρού ή μεγάλου αρθμού μελισσιών
 

p8250008 Αντιμετώπιση της λεηλασίας
α) Πρόληψη της λεηλασίας.
Τα μέτρα πρόληψης στοχεύουν να μειώσουν στο ελάχιστο τις αφορμές που διεγείρουν τη λεηλασία.

  • 1)Κατά την επιθεώρηση

Η επιθεώρηση πρέπει να γίνεται συστηματικά, προσεκτικά και χωρίς αναίτιες καθυστερήσεις. Κατά την επιθεώρηση πρέπει να ακολουθούμε συγκεκριμένο σύστημα. Καπνίζοντας ανοίγουμε την κυψέλη αφαιρώντας το καπάκι της. Βγάζουμε το πρώτο πλαίσιο και το τοποθετούμε σε σώμα άδειας κυψέλης ή κυψελιδίου, που πάντα πρέπει να έχουμε δίπλα μας την ώρα της επιθεώρησης, ιδιαίτερα την περίοδο που υπάρχει αυξημένη τάση λεηλασίας.
Προσπαθούμε να αποφύγουμε το σπάσιμο ή το πλήγωμα κηρήθρων με μέλι. Στις περιπτώσεις που θα συμβεί αυτό, τοποθετούμε την πληγωμένη κηρήθρα στο σώμα κυψέλης και το σκεπάζουμε. Προσπαθούμε να τελειώσουμε την επιθεώρηση το δυνατό γρηγορότερα, τοποθετούμε το πλαίσιο με το μέλι στη θέση του αν η ζημία είναι μικρή, κλείνουμε την κυψέλη και απομακρύνουμε το μέλι που έρευσε έξω απ' αυτήν.

  • 2)Στον τρύγο

Ο τρύγος πρέπει να γίνεται πριν τελειώσει η μελιτοφορία, ώστε οι συλλέκτριες να βρίσκονται στη βοσκή και να μη παρασύρονται στη λεηλασία. Οι κηρήθρες με το μέλι αφαιρούνται με προσοχή ώστε να μην πληγώνονται, τοποθετούνται μέσα σε άδειο πάτωμα και σκεπάζονται αμέσως, για να μην μπορούν να μπουν μέσα οι συλλέκτριες των γειτονικών μελισσιών που προσελκύονται από την οσμή του μελιού. Τα πατώματα που γεμίζουν τοποθετούνται σε στοίβες, που δεν επιτρέπουν την είσοδο των μελισσών. Αν αφεθεί από αβλεψία καμιά χαραμάδα μεταξύ τους και μπορέσουν και περάσουν μέσα μέλισσες η στοίβα θα γίνει πόλος έλξης των λεηλατριών. Αν αντιληφθούμε έγκαιρα την κατάσταση δεν κάνουμε καμιά προσπάθεια να απομακρύνουμε τις λεηλάτριες, απλά κλείνουμε με κολλητική ταινία ή με αφρολέξ τη χαραμάδα και συνεχίζουμε τον τρύγο. Οι μέλισσες που κλείστηκαν μέσα θα εγκαταλείψουν τα πατώματα στη διάρκεια της φόρτωσης στο αυτοκίνητο και μόλις αυτό ξεκινήσει. Αν αργήσουμε να το αντιληφθούμε κλείνουμε τη χαραμάδα και ανοίγουμε τη στοίβα αργά το σούρουπο ώστε οι λεηλάτριες να φύγουν για τις κυψέλες τους αλλά να μη έχουν χρόνο να επιστρέψουν. Καλό είναι μόλις γεμίζει ένα πάτωμα να μεταφέρεται αμέσως σε κλειστό μελισσοστεγανό χώρο, όπως είναι η κλειστή καρότσα αυτοκινήτου, αλλά αυτό δεν είναι πάντοτε δυνατό.
Το ξεμέλισματων κηρήθρων πρέπει να γίνεται σε κλειστό χώρο. Η καλύτερη λύση είναι να αφαιρούνται τα πλαίσια την ημέρα να μεταφέρονται στην αποθήκη και το ξεμέλισμα να γίνεται τη νύχτα με τη δροσιά και χωρίς το φόβο της προσέλκυσης λεηλατριών.

  • 3) Κατά την τροφοδότηση.

Η τροφοδότηση τις περισσότερες φορές γίνεται σε περιόδους που δεν υπάρχει ανθοφορία ή αυτή είναι πολύ μειωμένη και επομένως υπάρχει αυξημένη τάση για λεηλασία. Επίσης τα μελίσσια που τροφοδοτούνται συχνότερα είναι οι νεοσύστατες παραφυάδες και τα αδύνατα ή τα καθυστερημένα μελίσσια. Με άλλα λόγια μελίσσια που έχουν μειωμένη ικανότητα να αντισταθούν στις επιθέσεις των λεηλατριών.
Η τροφοδότηση πρέπει να γίνεται πάντοτε πολύ αργά το απόγευμα, ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα εκδήλωσης της λεηλασίας, αλλά ακόμα και αν αυτή εκδηλωθεί, το σκοτάδι που θα πέσει σε λίγο να μην επιτρέψει την επέκταση της. Στη διάρκεια της νύχτας οι μέλισσες θα συλλέξουν το μέλι από τις ταΐστρες και την επόμενη ημέρα τα μελίσσια θα έχουν ηρεμήσει.
Δεν πρέπει να γίνεται τροφοδότηση με κοινούς τροφοδότες στο ύπαιθρο. Η λεηλασία στην περίπτωση αυτήν είναι αναπόφευκτη. Επίσης πρέπει να αποφεύγονται οι εξωτερικοί τροφοδότες, επειδή συχνά παρουσιάζουν λειτουργικές ανωμαλίες και το σιρόπι τρέχει στη σανίδα πτήσης.
Δεν πρέπει να ξεχειλίζονται οι τροφοδότες. Το σιρόπι που ρέει στον πυθμένα της κυψέλης και στη συνέχεια έξω απ' αυτή, δεν είναι δυνατό να συλλεγεί από τις μέλισσες. Η μυρωδιά του σιροπιού που δε στέγνωσε ακόμη μπροστά στην κυψέλη, είναι δυνατό να προσελκύσει τις λεηλάτριες ακόμη και την επόμενη ημέρα.
Τέλος δεν τροφοδοτούμε ποτέ με ρευστό μέλι μέσα σε τροφοδότες.
Η τροφοδότηση με ζαχαρόπιττες, που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο από τους μελισσοκόμους, είναι ίσως η καλύτερη λύση σε περιόδους που υπάρχει μεγάλος κίνδυνος λεηλασίας.
Προσοχή, τα πιο αδύνατα μελίσσια σ' ένα μελισσοκομείο είναι οι νεοσύστατες παραφυάδες και αυτές που χρειάζονται συχνότερη τροφοδοσία και για τους λόγους αυτούς είναι τα συνηθέστερα θύματα της λεηλασίας. Χρειάζονται λοιπόν περισσότερη προσοχή. Καλό είναι οι παραφυάδες να είναι δυνατές, να τοποθετούνται σε χωριστό μελισσοκομείο ή σε απομακρυσμένη σχετικά θέση σε σχέση με τα δυνατά μελίσσια του μελισσοκομείου. Η είσοδος των παραφυάδων πρέπει να είναι πάντα περιορισμένη και όταν γίνεται τάισμα να ελαττώνεται ακόμη περισσότερο.

leilasia3Συχνά θύματα λεηλασίας είναι και τα ορφανά μελίσσια. Ιδιαίτερα τα μελίσσια που έχασαν την ευκαιρία να θρέψουν νέα βασίλισσα και έχουν αρρενοτόκες εργάτριες. Τα μελίσσια αυτά δεν αντιστέκονται στην εισβολή και μπορεί να γίνουν η αρχή πρόκλησης γενικευμένης λεηλασίας. Επειδή έτσι ή αλλιώς τα μελίσσια αυτά είναι καταδικασμένα, δεν υπάρχει κανένας λόγος να διατηρούνται στο μελισσοκομείο. Η καλύτερη λύση στην περίπτωση τους είναι η συνένωση τους με κάποιο άλλο μελίσσι.
 

β) Καταστολή της λεηλασίας.
Αν εκδηλωθεί λεηλασία στο μελισσοκομείο, ο μελισσοκόμος πρέπει να πάρει το ταχύτερο μέτρα για να την σταματήσει. Σταματάει τη δουλειά του και ερευνά να διαπιστώσει ποίες κυψέλες λεηλατούνται. -Μικραίνει τις εισόδους όλων των κυψελών.
Στις παραφυάδες μειώνει το άνοιγμα ώστε να χωράει μόνο μια μέλισσα ή τις κλείνει εντελώς, αφού πρώτα τοποθετήσει σήτα αερισμού.
-Κόβει πράσινο χόρτο και το ρίχνει μπροστά στην είσοδο των λεηλατούμενων κυψελών, ώστε αυτές να κλειστούν εντελώς και να μην μπορούν οιλεηλάτριες να μπουν. Οι λεηλάτριες και οι συλλέκτριες του μελισσιού μπορούν, σπρώχνοντας τα χόρτα από μέσα, να φύγουν δυσκολεύονται όμως πολύ να μπουν.
-Καταβρέχει επίσης τις εισόδους με ψεκαστηράκι κάτι που αναγκάζει τις λεηλάτριες να απομακρυνθούν.
Μετη βοήθεια μας αυτήν οι μέλισσες της λεηλατούμενης κυψέλης ξαναβρίσκουν το ηθικό τους, ανασυντάσσουν την άμυνα τους στην είσοδο της κυψέλης και αντιστέκονται με επιτυχία στους εισβολείς. Οι λεηλάτριες βρίσκοντας τις πόρτες κλειστές και την άμυνα των μελισσιών δυνατή απογοητεύονται και σιγά  σιγά παραιτούνται από αυτήν την προσπάθεια τους.

Για Μελισσοκόμους - Μελισσοκομία για Αρχάριους

Συνταγές με μέλι

Συνταγές με μέλι

Μελισσοκομικός εξοπλισμός

Εξοπλισμός μελισσοκομίας, αναλώσιμα, ένδυση,τροφές,κυψέλες,μελιτοεξαγωγείς κ.α.
Διαφήμιση

Εκπαίδευση μελισσοκόμων

beeshop

1

Έχουμε 1487 επισκέπτες και 1 μέλος συνδεδεμένους
  • Ασλανιδης Μιχάηλ

Ντοκιμαντέρ στα Ελληνικά

Ο καιρός

Καλωσήρθατε στην ιστοσελίδα Ellinikomeli.gr

Αν δεν είστε εξοικειωμένος με το ίντερνετ...μην ανησυχείτε! Όλα εδώ είναι εύκολα και απλά.

Στο site θα βρείτε άρθρα, ειδήσεις, οδηγίες για νέους και ενημερώσεις για παλιούς μελισσοκόμους.

Για να βρείτε όσα σας ενδιαφέρουν απλά αναζητήστε την κατάλληλη επιλογή απο το μενού, στο πάνω μέρος της σελίδας.

Για να διαβάσετε ορισμένα άρθρα, θα χρειαστεί να γίνετε μέλος, τα υπολοιπα είναι δωρεάν

Μενού πλοήγησης