Η ΣΕΛΙΔΑ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ. ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ Ή ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΕΝΔΕΧΕΤΑΙ ΝΑ ΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ

  • 1
Text Size

Η όραση των μελισσών - Πειράματα και παραδείγματα

Αξιολόγηση Χρήστη:  / 1
ΧειρότεροΚαλύτερο 

H όραση των μελισσών

Σε μία κυψέλη υπάρχουν μέχρι και 60.000 μέλισσες στην ακμή της αποικίας. Από αυτές μόνο μία είναι γόνιμο θηλυκό και ονομάζεται βασίλισσα. Η βασίλισσα είναι η αναπαραγωγική μηχανή της αποικίας. Η βασίλισσα είναι το εργοστάσιο αυγών στην κυψέλη.

Ένας άλλος τύπος μέλισσας στην κυψέλη είναι το αρσενικό, ή κηφήνας. Οι κηφήνες είναι μεγαλύτεροι και χοντρότεροι από τη βασίλισσα, και είναι, ως επί το πλείστον, αγαθοί και τεμπέληδες. Ο τρίτος τύπος των μελισσών στην κυψέλη είναι η εργάτιρα μέλισσα. Οι εργάτριες μέλισσες είναι θηλυκά αλλά δεν μπορούν να γεννήσουν αυγά, λόγω των υπανάπτυκτων ωοθηκών τους. Οι εργάτριες ,έλισσες τρέφουν τις προνύμφες,χτίζουν τις κερήθρες και κάνουν πολλές ακόμα εργασίες. Μόνο οι εργάτριες μέλισσες φεύγουν από την κυψέλη για τη συλλογή τροφής (νέκταρ και γύρη).

Οι επιστήμονες και τα πειράματά τους

Ο καθηγητής C. von Hess, ένας οφθαλμίατρος, το 1910, "έκανε πολλά πειράματα σε ψάρια, έντομα και άλλα κατώτερα ζώα" (Frisch 4). Τα πειράματά του έγιναν σε μια "θετική φωτογραφική τακτική κατάσταση - στο φωτεινότερο διαθέσιμο φως" (Frisch 4). Ο Hess χρησιμοποίησε ένα ευρύ φάσμα για να δεί σε ποιες περιοχές μαζεύονται τα έντομα. Με τη βοήθεια του φάσματος ο Hess ανακάλυψε ότι τα έντομα μαζεύονται στο πράσινο και κίτρινο-πράσινο τμήμα του φάσματος. Καθώς το πράσινο και κίτρινο-πράσινο τμήμα του ορατού φάσματος είναι το πιο λαμπρό μέρος για ένα ανθρώπινο μάτι με αχρωματοψία, ο Hess αποφάσισε ότι τα έντομα, και «ιδίως οι μέλισσες, έχουν ολική αχρωματοψία" (Frisch 4).

Karl Ritter von FrischΟ Karl von Frisch, το 1915, χωρίς να πιστεύει στα συμπεράσματα του Hess », αποφάσισε να δοκιμάσει τις μέλισσες για την αίσθηση του χρώματος. Ο Frisch έβαλε σε ένα τραπέζι ένα μπλε κομμάτι από χαρτόνι με μέλι για να προσελκύσει τις μέλισσες σε αυτό το χρώμα. Μετά από αρκετές φορές που οι μέλισσες επέστρεψαν στο μπλε κομμάτι χαρτόνι,ο Frisch απομάκρυνε σκόπιμα τις μέλισσες. Έβαλε λοιπόν ένα μπλε κομμάτι χαρτόνι στα αριστερά του ήδη τοποθετημένου μπλε χαρτονιού και ένα κόκκινο κομμάτι χαρτόνι στα δεξιά του αρχικού μπλε. Ο Frisch αφαίρεσε τότε το αρχικό μπλε χαρτόνι. Αυτή τη φορά δεν έβαλε μέλι σε ένα από τα δύο νέα χαρτόνια. Αν οι μέλισσες έβλεπαν το μπλε "και θυμόντουσαν οτι βρήκαν το μέλι σε μπλε χαρτόνι θα έπρέπε να πετούν προς το μπλε χαρτόνι" (Frisch 4). Οι μέλισσες έκαναν ακριβώς αυτό, και προσγειώθηκαν στο μπλε χαρτόνι χωρίς το μέλι. Με αυτό το πείραμα ο Frisch κατάφερε να συμπεράνει ότι οι μέλισσες μπορούν να διακρίνουν μεταξύ των χρωμάτων, αλλά ακόμα δεν είχε καθοριστεί άν έχου αίσθηση χρώματος.

Ο Frisch αποφάσισε ένα νέο πείραμα για να μάθει αν οι μέλισσες είχαν πραγματικά μια αίσθηση χρώματος. Τοποθέτησε μια μπλε κάρτα σε ένα τραπέζι με διαφορετικές "γκρίζες κάρτες όλων των αποχρώσεων από το άσπρο ως το μαύρο" γύρω από τη μπλε κάρτα (Frisch 5). Ο Frisch τοποθέτησε ένα μικρό γυάλινο πιάτο για κάθε κάρτα, προσθέτοντας τροφή μόνο στο πιάτο πάνω στη μπλε κάρτα. Στη συνέχεια θα άλλαζε τη θέση της μπλε κάρτας εντός της ομάδας των καρτών, διατηρώντας το φαγητό μόνο στο πιάτο πάνω στη μπλε κάρτα. Πράγματι οι μέλισσες συνέχισαν να προσγειώνονται πάνω στη μπλε κάρτα με την τροφή. Μετά από μερικές ώρες αυτής της δοκιμής, ο Frisch πήρε όλα τα χαρτόνια και τα πιάτα μακριά και τα αντικατέστησε με νέα γκρι χαρτόνια όλων των αποχρώσεων από το άσπρο στο μαύρο και μια νέα μπλε κάρτα, και πάλι ένα μικρό γυάλινο πιάτο σε κάθε κάρτα. Η διαφορά τώρα ήταν δεν υπήρχε φαγητό στο πιάτο πάνω στη μπλε κάρτα. "Οι μέλισσες θυμούνται το μπλε χρώμα και προσγειώνονται μόνο στην κάρτα, διακρίνοντας την από όλες τις άλλες αποχρώσεις του γκρι. Αυτό σημαίνει ότι οι μέλισσες έχουν μια πραγματική αίσθηση χρώματος "(Frisch 6).

Το 1927, τα πειράματα του Frisch επεκτάθηκαν από τον καθηγητή Α. Kuhn. Αντίθετα με το Frisch,ο Kuhn χρησιμοποίησε ένα φάσμα αντί των καρτών. Ο Kuhn επιβεβαίωσε ότι οι μέλισσες βλέπουν το πορτοκαλί,το κίτρινο, το πράσινο ως το ίδιο χρώμα καθώς και το μπλε, το βιολετί και το μοβ ως το ίδιο χρώμα. Με τη χρήση ενός φάσματος ο Kuhn ανακάλυψε δύο πράγματα που ο Frisch είχε αγνοήσει. Πρώτον,οτι «υπάρχει και μια τρίτη ποιότητα χρώματος στη στενή περιοχή του μπλε-πράσινου (480 έως 500nm). Οι μέλισσες που έχουν εκπαιδευτεί στο μπλε-πράσινο μπορούν να το διακρίνουν από το μπλε και το κίτρινο"(Frisch 8). Δεύτερον, ανακάλυψε μια «τέταρτη ποιότητα χρώματος, αυτό της υπεριώδους ακτινοβολίας. Είναι ένα διακριτό χρώμα για τις μέλισσες "(Frisch 8).

 

Σύγκριση της αίσθησης του χρώματος στις μέλισσες και στον άνθρωπο

Το ορατό φάσμα μιας μέλισσας μετατοπίζεται σε σύγκριση με το ορατό φάσμα ενός ανθρώπου. Το ορατό φάσμα, για έναν άνθρωπο με κανονική όραση, εκτείνεται από τα 800 έως 400mu. Το ορατό φάσμα, για μια μέλισσα, εκτείνεται από 650 έως 300mu. Αυτό σημαίνει ότι το ορατό φάσμα για τις μέλισσες μετατοπίζεται σε μικρότερα μήκη κύματος. Το ορατό φάσμα είναι "μικρότερο για τις μέλισσες στο κόκκινο, αλλά επεκτείνεται εντός του υπεριώδους," ένα χρώμα που ένας άνθρωπος με φυσιολογική όραση δεν μπορεί να δει (Frisch 9). Η κύρια διαφορά μεταξύ της αίσθησης χρώματος της μέλισσας και ενός ανθρώπου είναι ότι το "ανθρώπινο μάτι μπορεί να διακρίνει μεταξύ τους περίπου εξήντα διαφορετικά χρώματα του ορατού φάσματος, ενώ η μέλισσα μπορεί να διακρίνει μεταξύ τους μόνο τέσσερα διαφορετικά χρώματα στο ορατό φάσμα: κίτρινο, μπλε-πράσινο, μπλε, και αυτό της υπεριώδους ακτινοβολίας.

Ο συνδυασμός της μετατόπισης του ορατού φάσματος και της ικανότητας να βλέπει την υπεριώδη ακτινοβολία ως χρώμα επιτρέπει στις μέλισσες να δουν ένα διαφορετικό χρώμα από αυτό που το ανθρώπινο μάτι βλέπει.

Για παράδειγμα το λευκό που βλέπει ο άνθρωπος δείχνει μπλε στα μάτια της μέλισσας γιατί λείπει το υπεριώδες. Η μέλισσα για να έχει την αίσθηση του λευκού (δηλαδή της ύπαρξης όλων των ορατών ακτινοβολιών) πρέπει να βλέπει και το χρώμα που αντιστοιχεί στο υπεριώδες.

Από όλα αυτά συμπεραίνει κανείς πως ακόμα και μέσα απο χρώματα που εμείς νομίζουμε πως η μέλισσα δε βλέπει, όπως το κόκκινο, η μέλισσα βλέπει υπεριώδεις ακτινοβολίες που αντανακλούν απο το φως του ήλιου.

Το δεύτερο συμπέρασμα που βγαίνει απο τις παραπάνω έρευνες είναι πως μια μέλισσα μπορεί να διακρίνει οποιοδήποτε χρώμα από κάποιο άλλο χάρη στη διαφορετική φωτεινότητα του. Συνεπώς ακόμα και αν δε μπορεί να ξεχωρίσει ένα πράσινο απο ένα κίτρινο λόγω της απόχρωσης, μπορεί να τα ξεχωρίσει λόγω της διαφορετικής φωτεινότητας.

Τα πρακτικά συμπεράσματα τώρα απο τα παραπάνω είναι πως το χρώμα των κυψελών σας μπορεί να είναι οτιδήποτε εσείς θέλετε αρκεί να μην είναι ίδιο σε όλες. Ακόμα και το κόκκινο χρώμα μια μέλισσα μπορεί να το ξεχωρίσει απο το κίτρινο. Παρακάτω θα δείτε μερικά παραδείγματα απο πράγματα που η μέλισσα βλέπει λόγω του υπεριώδους και απο ορισμένα που δε μπορεί να δει...

Αν οι μέλισσες είχαν ολική αχρωματοψία θα βλέπανε τις διαφορές στα χρώματα ως εξής:

Εδώ που το μπλε και το κόκκινο έχουν ίδια φωτεινότητα δε θα μπορούσαν να το διακρίνουν.

Picture1Picture12

Όμως εδώ που το μπλε είναι φωτεινότερο θα ξεχώριζε απο το βαθύ κόκκινο

Picture2Picture22

 

Όμως σύμφωνα με τα πειράματα προκύπτει πως η μέλισσα βλέπει με τον εξής τρόπο

Η αντιστοιχία χρωμάτων μεταξύ μέλισσας και ανθρώπου

Τι σημαίνει δηλαδή το παραπάνω σχήμα; Ότι μια μέλισσα μπορεί να ξεχωρίσει μια μπλε κυψέλη απο μια κίτρινη ή μια πράσινη απο μία μωβ αλλά δε μπορεί να ξεχωρίσει μια κίτρινη απο μία πράσινη εκτός κι αν η μία είναι πιο φωτεινή.

Εδώ μπορεί να διαχωρίσει το κίτρινο απο το πράσινο λόγω διαφορετικής φωτεινότητας

greenyellowdiffergreenyellowdiffer2

Εδώ ΔΕ μπορεί να τα ξεχωρίσει μεταξύ τους

greenyellowsamegreenyellowsame2

 

Το πείραμα του Frisch θα το βρείτε και σε βίντεο απο το γερμανικό IWF

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Στείλε μήνυμα τώρα

...